Οδηγός Φοιτητών
Αμοιβαίες Μετεγγραφές
Ανταλλαγή Θέσης Εισαγωγής στα ΑΕΙ
Νομικό πλαίσιο, προϋποθέσεις, χρονοδιάγραμμα και πρακτικός οδηγός για τη μοναδική κατηγορία μετεγγραφής χωρίς εισοδηματικό κριτήριο.
📋 Τι Είναι η Αμοιβαία Μετεγγραφή
Η αμοιβαία μετεγγραφή αποτελεί μια ξεχωριστή κατηγορία μετακίνησης φοιτητών, εντελώς ανεξάρτητη από τις κανονικές μετεγγραφές με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια. Στην ουσία, δύο φοιτητές που φοιτούν σε αντίστοιχα Τμήματα διαφορετικών Πανεπιστημίων συμφωνούν να ανταλλάξουν τις θέσεις εισαγωγής τους.
Η λέξη-κλειδί είναι «αμοιβαία»: ούτε μονομερής μετακίνηση, ούτε αίτηση σε πλατφόρμα μοριοδότησης. Ένας φοιτητής στην Πάτρα και ένας φοιτητής στα Ιωάννινα, για παράδειγμα, μπορούν να ανταλλάξουν τις θέσεις τους εφόσον πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις.
Βασικό πλεονέκτημα: Δεν απαιτείται εισοδηματικό κριτήριο, δεν υπάρχει ποσόστωση θέσεων και δεν γίνεται μοριοδότηση. Η αμοιβαία μετεγγραφή λειτουργεί ανεξάρτητα από την οικονομική κατάσταση.
⚖️ Νομικό Πλαίσιο
Ο θεσμός στηρίζεται σε τέσσερα νομοθετικά κείμενα που λειτουργούν συμπληρωματικά. Η βασική ρύθμιση εισήχθη το 2014 και οι Υπουργικές Αποφάσεις εξειδίκευσαν τη διαδικασία.
ΦΕΚ Α΄ 147 / 14.7.2014Η θεμελιώδης διάταξη. Θεσπίζει το δικαίωμα «αμοιβαίας μεταφοράς θέσης εισαγωγής» μεταξύ φοιτητών αντίστοιχων Τμημάτων, χωρίς εισοδηματικό κριτήριο και χωρίς περιορισμό ποσόστωσης. Ορίζει επίσης την απαγόρευση μετεγγραφής από και προς ΑΕΙ Αττικής και Θεσσαλονίκης.
ΦΕΚ Α΄ 223 / 7.10.2014Προσθέτει περιορισμούς στο βασικό νόμο. Κυριότερος: η ρητή απαγόρευση αμοιβαίας μετεγγραφής μεταξύ αντίστοιχων Τμημάτων ή Σχολών του ίδιου ΑΕΙ.
ΦΕΚ Β΄ 3573 / 31.12.2014Η Υπουργική Απόφαση που εξειδικεύει τη διαδικασία: τρόπος υποβολής κοινής αίτησης, δικαιολογητικά, ρόλος της Γενικής Συνέλευσης του Τμήματος.
ΦΕΚ Β΄ 2462 / 16.11.2015Τροποποίησε τις ημερομηνίες: η κοινή αίτηση υποβάλλεται πλέον έως τις 20 Νοεμβρίου κάθε ακαδημαϊκού έτους, ενώ η απόφαση της Γ.Σ. εκδίδεται έως τις 5 Δεκεμβρίου.
✅ Προϋποθέσεις — Τι Πρέπει να Ισχύει
Για να εγκριθεί η αμοιβαία μετεγγραφή πρέπει να συντρέχουν ταυτόχρονα έξι προϋποθέσεις. Η απουσία έστω και μίας αρκεί για να απορριφθεί η αίτηση.
1
Αντίστοιχα Τμήματα
Τα δύο Τμήματα πρέπει να περιλαμβάνονται στον ετήσιο πίνακα αντιστοιχιών που εκδίδει το Υπουργείο Παιδείας. Παρόμοια ονομασία ή κοινό γνωστικό αντικείμενο δεν αρκεί.
2
Ίδιο Εξάμηνο Σπουδών
Οι δύο φοιτητές πρέπει να είναι εγγεγραμμένοι στο ίδιο εξάμηνο — όχι απλώς στο ίδιο έτος εισαγωγής. Αν ο ένας καθυστέρησε, η αντιστοίχιση εξαμήνων χάνεται.
3
Κοινή Αίτηση
Υποβάλλεται κοινή αίτηση και από τους δύο φοιτητές στις Γραμματείες των Τμημάτων τους. Κάθε φοιτητής δηλώνει ρητά ότι επιθυμεί να ανταλλάξει τη θέση του με τον συγκεκριμένο αντίστοιχο φοιτητή.
4
Απαγόρευση για Αττική & Θεσσαλονίκη
Δεν επιτρέπεται αμοιβαία μετεγγραφή από ή προς Πανεπιστήμια των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης. Η απαγόρευση ισχύει και προς τις δύο κατευθύνσεις.
5
Όχι στο Ίδιο ΑΕΙ
Ανταλλαγή θέσης μεταξύ δύο Τμημάτων ή Σχολών του ίδιου Πανεπιστημίου δεν επιτρέπεται, ακόμα κι αν βρίσκονται σε διαφορετικές πόλεις (πολυτοπικά ΑΕΙ).
6
Έγκριση από τα Τμήματα
Η μετεγγραφή δεν ολοκληρώνεται αυτομάτως. Απαιτείται ρητή έγκριση από τις Συνελεύσεις και των δύο Τμημάτων. Η συμφωνία των δύο φοιτητών δεν αρκεί από μόνη της.
📅 Χρονοδιάγραμμα Βημάτων
Σεπτέμβριος – Οκτώβριος
Εγγραφή στο Τμήμα Εισαγωγής
Και οι δύο φοιτητές εγγράφονται κανονικά στα Τμήματά τους. Η εγγραφή είναι απαραίτητη προϋπόθεση — χωρίς αυτήν δεν υπάρχει αίτηση αμοιβαίας μετεγγραφής.
Οκτώβριος – Νοέμβριος
Εύρεση Αντίστοιχου Φοιτητή
Το πιο δύσκολο βήμα. Ο κάθε ενδιαφερόμενος πρέπει να εντοπίσει φοιτητή σε αντίστοιχο Τμήμα, στο ίδιο εξάμηνο, που να θέλει κι εκείνος ανταλλαγή. Φοιτητικά φόρουμ, ομάδες σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι ίδιες οι Γραμματείες μπορούν να βοηθήσουν.
Έως 20 Νοεμβρίου
Υποβολή Κοινής Αίτησης
Η αποκλειστική προθεσμία. Η κοινή αίτηση κατατίθεται στις Γραμματείες και των δύο Τμημάτων, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα πιστοποιητικά εγγραφής και εξαμήνου.
Έως 5 Δεκεμβρίου
Απόφαση Γενικών Συνελεύσεων
Τα αρμόδια συλλογικά όργανα — συνήθως οι Γ.Σ. — και των δύο Τμημάτων εγκρίνουν ή απορρίπτουν το αίτημα. Η θετική απόφαση και από τα δύο Τμήματα είναι απαραίτητη.
Δεκέμβριος
Ολοκλήρωση Μετεγγραφής
Μετά τη διπλή έγκριση, κάθε φοιτητής εγγράφεται στο νέο Τμήμα. Η αναγνώριση μαθημάτων εξετάζεται ξεχωριστά από τη Γραμματεία υποδοχής.
🔄 Αμοιβαία vs Κανονική Μετεγγραφή
✓ Αμοιβαία Μετεγγραφή
Χωρίς εισοδηματικό κριτήριο
Χωρίς ποσόστωση θέσεων
Χωρίς μοριοδότηση — δεν ανταγωνίζεσαι άλλους
Απαιτεί εύρεση αντίστοιχου φοιτητή
Κοινή αίτηση δύο ατόμων
Αποκλείει Αττική & Θεσσαλονίκη
✗ Κανονική Μετεγγραφή
Εισοδηματικά & κοινωνικά κριτήρια
Ποσόστωση 15% των εισακτέων
Μοριοδότηση — κατάταξη μεταξύ υποψηφίων
Ατομική αίτηση μέσω πλατφόρμας
Ηλεκτρονική υποβολή στο Υπουργείο
Επιτρέπεται και προς Αττική & Θεσσαλονίκη
⚠️ Μία και Μόνο Αίτηση
Κάθε φοιτητής δικαιούται υποβολή μίας αίτησης μετεγγραφής ανά ακαδημαϊκό έτος — είτε αμοιβαίας (Ν. 4274/2014) είτε κανονικής (Ν. 4264/2014). Δεν μπορεί να υποβάλει και τα δύο ταυτόχρονα. Η επιλογή τύπου αίτησης πρέπει να γίνει με προσοχή.
💡 Πρακτικές Συμβουλές
🔍 Πώς βρίσκω αντίστοιχο φοιτητή;
Η αναζήτηση είναι η μεγαλύτερη πρόκληση. Αξιοποιήστε ομάδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. Facebook groups ανά Τμήμα), φοιτητικά φόρουμ, ανακοινώσεις στον πίνακα της Γραμματείας, και — κυρίως — ρωτήστε απευθείας τη Γραμματεία αν γνωρίζει φοιτητή στο αντίστοιχο Τμήμα που αναζητά ανταλλαγή.
📝 Ξεκινήστε νωρίς
Η προθεσμία της 20ής Νοεμβρίου είναι αποκλειστική. Η εύρεση αντίστοιχου φοιτητή, η συγκέντρωση δικαιολογητικών και η επικοινωνία με δύο Γραμματείες χρειάζονται χρόνο. Μην περιμένετε τον Νοέμβριο — αρχίστε από τον Σεπτέμβριο.
📞 Επικοινωνήστε με τη Γραμματεία
Η Γραμματεία γνωρίζει αν εκκρεμούν παρόμοια αιτήματα από φοιτητές του αντίστοιχου Τμήματος. Σε ορισμένα Πανεπιστήμια υπάρχει ανεπίσημη λίστα ενδιαφερομένων.
❓ Συχνές Ερωτήσεις
Μπορώ να κάνω αμοιβαία μετεγγραφή από Πάτρα σε Αθήνα;
Όχι. Η αμοιβαία μετεγγραφή δεν επιτρέπεται από ή προς ΑΕΙ Αττικής και Θεσσαλονίκης. Η Πάτρα προς Ιωάννινα, για παράδειγμα, θα ήταν δυνατή εφόσον πληρούνται τα υπόλοιπα κριτήρια.
Πρέπει να είμαστε πρωτοετείς;
Όχι απαραίτητα. Η αμοιβαία μετεγγραφή μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε εξάμηνο, αρκεί και οι δύο φοιτητές να είναι στο ίδιο εξάμηνο σπουδών. Στην πράξη, η πλειονότητα των αιτήσεων αφορά πρωτοετείς.
Τι γίνεται αν ένα Τμήμα εγκρίνει και το άλλο απορρίψει;
Η μετεγγραφή δεν ολοκληρώνεται. Απαιτείται θετική απόφαση και από τα δύο Τμήματα. Αν το ένα αρνηθεί, κανείς δεν μετακινείται.
Μπορώ να υποβάλω ταυτόχρονα αίτηση κανονικής και αμοιβαίας μετεγγραφής;
Όχι. Κάθε φοιτητής υποβάλλει μία μόνο αίτηση — είτε βάσει του Ν. 4274/2014 (αμοιβαία) είτε βάσει του Ν. 4264/2014 (κανονική). Πρέπει να αποφασίσετε ποια κατηγορία σας δίνει καλύτερες πιθανότητες.
Αναγνωρίζονται τα μαθήματα που πέρασα;
Η αναγνώριση μαθημάτων εξετάζεται κατά περίπτωση από το Τμήμα υποδοχής, συνήθως μέσω αντιστοίχισης προγραμμάτων σπουδών. Δεν είναι αυτόματη, αλλά σε αντίστοιχα Τμήματα η κάλυψη είναι κατά κανόνα ικανοποιητική.
Ισχύει ακόμα ο θεσμός ή έχει καταργηθεί;
Ο θεσμός παραμένει σε ισχύ. Το νομικό πλαίσιο (Ν. 4274/2014, ΥΑ 207358/ΓΔ6/2014 και η τροποποιητική ΥΑ 181819/Ζ1/2015) δεν έχει ανακληθεί ούτε τροποποιηθεί ουσιωδώς. Ωστόσο, στην πράξη ο αριθμός αμοιβαίων μετεγγραφών παραμένει μικρός, κυρίως λόγω της δυσκολίας εύρεσης αντίστοιχου φοιτητή.
Μπορώ να ανταλλάξω θέση μεταξύ δύο Τμημάτων του ίδιου Πανεπιστημίου σε διαφορετικές πόλεις;
Όχι. Ο Ν. 4301/2014 (αρ. 39) απαγορεύει ρητά τη μεταφορά θέσης σε αντίστοιχο Τμήμα ή Σχολή του ίδιου ΑΕΙ, ακόμα κι αν τα Τμήματα εδρεύουν σε διαφορετικές πόλεις.
Καθηγητής Μαθηματικών — Εκπαιδευτικός Αναλυτής · Δημιουργός site PaideiaNet.com
Τελευταία ενημέρωση: Ιούλιος 2026
