Γιατί γράφεται αυτό το άρθρο

Τον Ιούνιο 2026, η βουλευτής Σοφία-Χάιδω Ασημακοπούλου κατέθεσε κοινοβουλευτική ερώτηση (αρ. πρωτ. 6305/18-06-2026) προς την Υπουργό Παιδείας, με αφορμή καταγγελίες ότι πανεπιστημιακά τμήματα εφάρμοσαν με διαφορετικό τρόπο τους κανόνες βαθμολογίας στις κατατακτήριες εξετάσεις Δεκεμβρίου 2025. Το Υπουργείο απάντησε στις 30-07-2026 (αρ. πρωτ. 103178/ΥΣ) ξεκαθαρίζοντας τι ακριβώς ισχύει.

Αν είσαι πτυχιούχος και σκέφτεσαι να δώσεις κατατακτήριες, ή τις έδωσες ήδη, αυτό το άρθρο σε ενημερώνει πλήρως.

Τι είναι οι κατατακτήριες εξετάσεις

Οι κατατακτήριες εξετάσεις αποτελούν τη μόνη οδό για πτυχιούχους Ανώτατης και Ανώτερης Εκπαίδευσης να εισαχθούν σε νέο Τμήμα ή Σχολή ΑΕΙ. Ο υποψήφιος εξετάζεται γραπτά σε τρία μαθήματα (θέματα ανάπτυξης), τα οποία ορίζει η Συνέλευση του Τμήματος υποδοχής. Οι εξετάσεις διενεργούνται κάθε Δεκέμβριο (1–20 του μήνα).

Η βαθμολογία στις κατατακτήριες: τα δύο κρίσιμα όρια

Το σύστημα βαθμολόγησης είναι σαφές αλλά αυστηρό — και εδώ ακριβώς εντοπίστηκε το πρόβλημα στις εξετάσεις 2025-2026. Κάθε μάθημα βαθμολογείται από δύο βαθμολογητές, ο καθένας σε κλίμακα 0–20 μονάδων. Ο βαθμός του μαθήματος προκύπτει ως μέσος όρος των δύο βαθμολογιών. Αν η διαφορά μεταξύ τους είναι 6 μονάδες ή μεγαλύτερη, μπαίνει στο παιχνίδι και αναβαθμολογητής.

Η σειρά επιτυχίας καθορίζεται από τη φθίνουσα σειρά της συνολικής βαθμολογίας, μέχρι να καλυφθεί το προβλεπόμενο ποσοστό θέσεων. Ισοβαθμία με τον τελευταίο επιτυχόντα δεν δημιουργεί υπεραρίθμους — εφαρμόζεται κριτήριο συνάφειας πτυχίου και τελικά κλήρωση.

Τι ακριβώς πήγε στραβά τον Δεκέμβριο 2025

Σύμφωνα με την κοινοβουλευτική ερώτηση, ορισμένα πανεπιστημιακά τμήματα εισήγαγαν υποψηφίους που είχαν συνολικό βαθμό πάνω από 30, αλλά χωρίς να ελέγξουν αν ο βαθμός ανά μάθημα ήταν τουλάχιστον 10. Ταυτόχρονα, άλλα τμήματα εφάρμοσαν πιστά και τα δύο κριτήρια. Το αποτέλεσμα ήταν υποψήφιοι «δύο ταχυτήτων»: κάποιοι μπήκαν ενώ δεν πληρούσαν τις ίδιες προϋποθέσεις με άλλους που αποκλείστηκαν αλλού.

Η ερώτηση ανέδειξε και δεύτερο ζήτημα: ορισμένα τμήματα δημοσίευσαν μόνο τη συνολική βαθμολογία των επιτυχόντων, χωρίς τις επιδόσεις ανά μάθημα, καθιστώντας αδύνατο τον έλεγχο.

Τι απάντησε το Υπουργείο

Η απάντηση του Υφυπουργού Νικολάου Παπαϊωάννου (30-07-2026) είναι σαφής και ξεκαθαρίζει τρία βασικά σημεία:

Χρονολόγιο: πώς φτάσαμε εδώ

Τα ποσοστά εισαγωγής μέσω κατατακτηρίων

Τα ποσοστά υπολογίζονται επί του αριθμού εισακτέων του Τμήματος υποδοχής κάθε ακαδημαϊκό έτος. Υπέρβαση του ποσοστού δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση. Αν ο αριθμός που προκύπτει έχει δεκαδικά, γίνεται στρογγυλοποίηση κατά τους συνήθεις μαθηματικούς κανόνες (≥0,5 → προς τα πάνω).

Τι αλλάζει στις κατατακτήριες 2026-2027

Με τη νέα Υ.Α. 43083/Ζ1/2026 (ΦΕΚ 2040/Β), που ισχύει από τις κατατακτήριες εξετάσεις του Δεκεμβρίου 2026, αντικαθίσταται πλήρως η παλαιά Υ.Α. του 2013. Η νέα απόφαση ρυθμίζει αναλυτικά τις προϋποθέσεις, τη διαδικασία, τα αρμόδια όργανα αξιολόγησης, την ελάχιστη επίδοση υποψηφίων και κάθε ειδικό ζήτημα, ώστε να μην υπάρξουν πλέον ερμηνευτικά κενά μεταξύ Τμημάτων. Ο φοιτητής που ενδιαφέρεται για τις επόμενες κατατακτήριες πρέπει να ανατρέξει στη νέα Υ.Α. για τους ακριβείς κανόνες που θα ισχύσουν.

Πρακτικός οδηγός για τον υποψήφιο

Πριν τις εξετάσεις

Η ύλη και τα τρία εξεταζόμενα μαθήματα ανακοινώνονται από τη Συνέλευση του Τμήματος υποδοχής. Βεβαιώσου ότι η πληροφορία αυτή αναρτάται στην ιστοσελίδα του Τμήματος — είναι υποχρέωσή τους. Η αίτηση και τα δικαιολογητικά υποβάλλονται 1–15 Νοεμβρίου. Πρόσεξε: δεν μπορείς να δώσεις κατατακτήριες σε Τμήμα από το οποίο έχεις διαγραφεί λόγω υπέρβασης μέγιστης διάρκειας φοίτησης.

Κατά τις εξετάσεις

Οι εξετάσεις γίνονται 1–20 Δεκεμβρίου. Τα θέματα επιλέγονται μέσω αυστηρής διαδικασίας — δύο καθηγητές συγγενούς αντικειμένου προτείνουν τουλάχιστον 6 θέματα, η Επιτροπή επιλέγει 3 και ακολουθεί κλήρωση. Τα γραπτά είναι ανωνυμοποιημένα (τα στοιχεία σου καλύπτονται κατά την παράδοση).

Μετά τις εξετάσεις

Έχεις δικαίωμα πρόσβασης στα γραπτά σου, συμπεριλαμβανομένης της χορήγησης αντιγράφων. Ωστόσο, επανεξέταση ή αναθεώρηση δεν επιτρέπεται. Τα γραπτά φυλάσσονται τουλάχιστον ένα έτος. Αν θεωρείς ότι υπήρξε παρατυπία στη βαθμολόγηση ή στα θέματα, μπορείς να ζητήσεις αντίγραφα και να εξετάσεις τις νομικές σου επιλογές.

Συχνές ερωτήσεις

1. Αν πάρω 35/60 συνολικά αλλά σε ένα μάθημα έχω 8/20, περνάω;

Όχι. Πρέπει να πληρούνται και τα δύο κριτήρια: συνολικό ≥30 και κάθε μάθημα ≥10. Ο βαθμός 8 σε μάθημα σε αποκλείει, ανεξάρτητα από τη συνολική επίδοσή σου.

2. Τι γίνεται αν υπάρχουν κενές θέσεις μετά τον αποκλεισμό όσων δεν πληρούν τη βάση ανά μάθημα;

Οι θέσεις παραμένουν κενές. Μετά την κατάργηση του αρ. 15 ν. 3404/2005, δεν υπάρχει πλέον νομική βάση για κάλυψη κενών θέσεων από υποψηφίους που δεν πληρούν και τα δύο κριτήρια.

3. Γιατί κάποια τμήματα δεν εφάρμοσαν τη βάση ανά μάθημα;

Αυτό δεν διευκρινίζεται πλήρως στην απάντηση του Υπουργείου. Η ερώτηση στη Βουλή αναφέρει ότι η αρχική απάντηση (Ιούνιος 2026) δεν εξηγούσε τη διαφορετική αντιμετώπιση μεταξύ τμημάτων. Ωστόσο, ο νομοθέτης ξεκαθαρίζει ότι τα κριτήρια ίσχυαν ενιαία.

4. Πρέπει τα τμήματα να δημοσιεύουν τη βαθμολογία ανά μάθημα;

Η νομοθεσία υποχρεώνει τα τμήματα να ανακοινώνουν τα αποτελέσματα και να τα αναρτούν στην ιστοσελίδα τους. Η αναλυτική ανά μάθημα δημοσίευση, αν και δεν ρυθμίζεται ρητά στις ίδιες διατάξεις, αποτελεί ζήτημα διαφάνειας που αναδείχθηκε μέσα από τις καταγγελίες — αφού χωρίς αυτήν δεν μπορεί να επαληθευτεί η ορθή εφαρμογή των κριτηρίων.

5. Μπορώ να κάνω προσφυγή αν θεωρώ ότι αδικήθηκα;

Η νομοθεσία δεν προβλέπει «ένσταση» στη βαθμολογία (δεν επιτρέπεται επανεξέταση ή αναθεώρηση). Ωστόσο, έχεις δικαίωμα πρόσβασης στα γραπτά σου, και αν διαπιστώσεις μη τήρηση της νομοθεσίας (π.χ. εισαγωγή ατόμων χωρίς τα νόμιμα κριτήρια), μπορείς να αναζητήσεις νομική συμβουλή.

6. Από πότε ισχύει η νέα Υ.Α. 43083/Ζ1/2026;

Από τις κατατακτήριες εξετάσεις του ακαδημαϊκού έτους 2026-2027 (Δεκέμβριος 2026).