Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ): Τι πρέπει να ξέρεις για το νέο Πανεπιστήμιο Τεχνών

Τι είναι η ΑΣΠΤ

Η Ανώτατη Σχολή Παραστατικών Τεχνών είναι πλήρως αυτοδιοικούμενο Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, εποπτευόμενο από το Υπουργείο Παιδείας. Στις διεθνείς σχέσεις της, η σχολή αποδίδεται ως University of Performing Arts (U.O.P.A.). Έδρα της είναι η Αθήνα, ενώ ακαδημαϊκές και διοικητικές μονάδες λειτουργούν και στη Θεσσαλονίκη.

Η αποστολή της περιλαμβάνει σπουδές πρώτου, δεύτερου και τρίτου κύκλου (πτυχίο, μεταπτυχιακό, διδακτορικό) στη δραματική τέχνη, την ορχηστική τέχνη και τη μουσική τέχνη, καθώς και προγράμματα διά βίου μάθησης, παιδαγωγική εκπαίδευση και καλλιτεχνική έρευνα.

Τα 5 Τμήματα

Η ΑΣΠΤ αποτελείται από μία Σχολή — τη «Σχολή Παραστατικών Τεχνών» — με πέντε Τμήματα, καθένα από τα οποία συνδέεται θεσμικά με έναν κορυφαίο δημόσιο καλλιτεχνικό φορέα:

Κάθε Τμήμα έχει αυτοτελές πρόγραμμα σπουδών, ιδιαίτερο γνωστικό αντικείμενο και δικά του ακαδημαϊκά όργανα. Τα Τμήματα μπορούν να αναπτύσσουν κοινές δράσεις — διατμηματικά μαθήματα, εργαστήρια, διακαλλιτεχνικές παραγωγές — χωρίς να χάνουν τη διακριτή φυσιογνωμία τους.

Πώς γίνεται η εισαγωγή

Η εισαγωγή στην ΑΣΠΤ δεν γίνεται μέσω Πανελλαδικών. Πραγματοποιείται μέσω ειδικών εξετάσεων που περιλαμβάνουν:

α) Δια ζώσης εξέταση/ακρόαση σε καλλιτεχνικές δεξιότητες — ανάλογα με το Τμήμα: υποκριτική, σκηνοθεσία, χορός ή μουσική ερμηνεία.

β) Γραπτή και προφορική εξέταση σε επιλεγμένα θέματα.

Οι ειδικότεροι όροι (εξεταζόμενα αντικείμενα, σύνθεση επιτροπών, κριτήρια, βαθμολόγηση, προθεσμίες, ενστάσεις) θα καθοριστούν με ειδική υπουργική απόφαση.

Αριθμός εισακτέων ανά Τμήμα

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι υποψήφιοι

Απαγόρευση μερικής φοίτησης: Η ΑΣΠΤ δεν επιτρέπει μερική φοίτηση. Η εντατική φύση της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης — πρόβες, παραγωγές, ατομικά μαθήματα — απαιτεί πλήρη δέσμευση.

Υποχρεωτική παρουσία: Στα πρακτικά, εργαστηριακά και καλλιτεχνικά μαθήματα η φυσική παρουσία μπορεί να οριστεί ως υποχρεωτική. Το ποσοστό παρουσίας και οι συνέπειες απουσιών ορίζονται εκ των προτέρων.

Κατατάξεις πτυχιούχων: Πτυχιούχοι ΑΕΙ ή κάτοχοι τίτλου ΑΣΚΕ/ΑΣΜΕ μπορούν να κατατάσσονται σε ποσοστό 15-30%, μετά από ειδικές εξετάσεις. Απόφοιτοι ΑΣΚΕ/ΑΣΜΕ ίδιου καλλιτεχνικού αντικειμένου κατατάσσονται απευθείας στο 7ο εξάμηνο.

Συνεργαζόμενοι φορείς

Η ΑΣΠΤ συνδέεται θεσμικά με πέντε κορυφαίους δημόσιους καλλιτεχνικούς φορείς μέσω υποχρεωτικών προγραμματικών συμβάσεων:

το Εθνικό Θέατρο, την Εθνική Λυρική Σκηνή, την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και το Κρατικό Ωδείο Θεσσαλονίκης.

Τα Τμήματα χρησιμοποιούν — προσωρινά και χωρίς αντάλλαγμα — τους χώρους και τις υποδομές αυτών των φορέων, μέχρι την εξασφάλιση αυτοτελών εγκαταστάσεων. Οι συμβάσεις ρυθμίζουν θέματα κοινών παραγωγών, πρακτικής άσκησης, υποτροφιών, αρχείων και μεταφοράς τεχνογνωσίας.

Ακαδημαϊκή οργάνωση

Η ΑΣΠΤ χορηγεί τίτλους σπουδών τριών κύκλων, στο πλαίσιο ECTS (60 μονάδες ανά έτος). Ο φόρτος εργασίας περιλαμβάνει διδασκαλία, ατομική μελέτη, σωματική/τεχνική προετοιμασία, πρόβες, παραγωγές, παρουσιάσεις, έρευνα και εξετάσεις.

Η αξιολόγηση μπορεί να γίνεται με γραπτή/προφορική εξέταση, ακρόαση, καλλιτεχνική παρουσίαση, παράσταση, συναυλία ή φάκελο καλλιτεχνικού έργου. Η βαθμολογία ακολουθεί την κλίμακα 0-10 με βάση επιτυχίας το 5.

Η ολοκλήρωση των σπουδών μπορεί να περιλαμβάνει πτυχιακή εργασία, καλλιτεχνική παραγωγή, ερμηνευτικό έργο, σύνθεση, σκηνοθεσία, χορογραφία ή παράσταση.

Καλλιτεχνικό Συμβούλιο

Στην ΑΣΠΤ λειτουργεί 9μελές Καλλιτεχνικό Συμβούλιο, με προσωπικότητες ευρείας αναγνώρισης στη δραματική, ορχηστική και μουσική τέχνη. Πέντε μέλη υποδεικνύονται από τους πέντε συνεργαζόμενους φορείς. Το Συμβούλιο γνωμοδοτεί για εκλογές μελών ΔΕΠ, ανάθεση διδακτικού έργου σε μέλη Ε.ΚΑ.Π. και θέματα ειδικής καλλιτεχνικής φύσης.

Ειδικό Καλλιτεχνικό Προσωπικό (Ε.ΚΑ.Π.)

Η ΑΣΠΤ εισάγει μια νέα κατηγορία προσωπικού: το Ε.ΚΑ.Π. Πρόκειται για εξέχουσες καλλιτεχνικές προσωπικότητες εγνωσμένου κύρους που μπορούν να διδάσκουν ακόμη και χωρίς πτυχίο πρώτου κύκλου σπουδών. Αυτοδύναμο διδακτικό έργο και επίβλεψη εργασιών ανατίθενται με απόφαση της Συνέλευσης Τμήματος και γνώμη του Καλλιτεχνικού Συμβουλίου.

Κώδικας Δεοντολογίας — μια πρωτοπορία

Εντυπωσιακή καινοτομία αποτελεί ο αναλυτικός Κώδικας Δεοντολογίας (Μέρος Ζ’ του Κανονισμού), ο οποίος αντιμετωπίζει ζητήματα ιδιαίτερα σημαντικά στις παραστατικές τέχνες:

Ειδικοί κανόνες για τη σωματική επαφή στη διδασκαλία (εξήγηση σκοπού, σαφής συναίνεση, ελεύθερη ανάκληση), πρωτόκολλο οικειότητας για σκηνές γυμνού ή σεξουαλικού περιεχομένου (συντονιστής οικειότητας, κλειστές πρόβες), απαγόρευση ταπεινωτικών μεθόδων διδασκαλίας και δημόσιου διασυρμού, προστασία από εκφοβισμό και κατάχρηση εξουσίας στη σχέση διδάσκοντος-φοιτητή, σκηνοθέτη-ερμηνευτή, χορογράφου-χορευτή.

Προβλέπονται Σημεία Αναφοράς Δεοντολογίας, προσωρινά μέτρα προστασίας, ρητή απαγόρευση αντιποίνων και ειδικά πρωτόκολλα (σκηνική μάχη, ακροβατικά, ψηφιακή χρήση εικόνας/φωνής, προστασία ανηλίκων).

Μεταβατικό στάδιο — τι ισχύει τώρα

Η ΑΣΠΤ βρίσκεται στο μεταβατικό στάδιο υπό τη Διοικούσα Επιτροπή με Πρόεδρο τη Δημήτρα (Δηώ) Ξαρχογιαννοπούλου-Καγκελάρη. Βασικά σημεία:

Η υποστήριξη σε θέματα διασφάλισης ποιότητας παρέχεται μεταβατικά από τη ΜΟΔΙΠ του Ιονίου Πανεπιστημίου (έως 31/12/2028). Οι δαπάνες μισθοδοσίας και λειτουργίας βαρύνουν τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Παιδείας. Οι υπάρχουσες σχολές (Εθνικού Θεάτρου, ΚΘΒΕ, ΕΛΣ, ΚΣΟΤ) παύουν να εγγράφουν νέους σπουδαστές από την έναρξη λειτουργίας της ΑΣΠΤ και κλείνουν οριστικά στις 31 Αυγούστου 2029. Εξαίρεση αποτελούν τα Τμήματα του Κρατικού Ωδείου Θεσσαλονίκης, που συνεχίζουν υπό ειδικούς όρους.