Δεν μας απογοητεύεις. Ποτέ!!!
Σκέψεις εκπαιδευτικού
«Να μην σας απογοητεύσω»
Μια ανοιχτή επιστολή, με αφορμή μια μέρα που δεν θα έπρεπε να ζήσουμε.
Σήμερα το μεσημέρι, στην Ηλιούπολη, δύο δεκαεπτάχρονες ανέβηκαν σε μια ταράτσα. Η μία δεν επέστρεψε. Η άλλη παλεύει αυτή τη στιγμή να επιστρέψει. Δεν θα γράψω για το πώς. Δεν θα γράψω λεπτομέρειες. Θα γράψω για μια φράση που, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, υπήρχε στο σημείωμα: «Δεν θέλω να σας απογοητεύσω».
Αν τη διαβάσεις βιαστικά, μοιάζει αθώα. Είναι όμως η φράση ενός παιδιού που έπαψε να θεωρεί τον εαυτό του αρκετό. Και αυτό οφείλουμε όλοι μας — γονείς, εκπαιδευτικοί, ολόκληρη η κοινωνία — να το κοιτάξουμε κατάματα. Σήμερα.
Ι.Από πού έρχεται αυτή η φωνή
Κανένα παιδί δεν γεννιέται με τον φόβο μήπως απογοητεύσει. Τον μαθαίνει.
Τον μαθαίνει από τα βλέμματα όταν το διαγώνισμα δεν πήγε καλά. Από τις σιωπές στο τραπέζι. Από το «η κόρη της κυρίας Μαίρης πέρασε στην Ιατρική». Από φράσεις που λέμε αμέριμνα, όταν εμείς είμαστε φοβισμένοι: «τόσα έξοδα κάναμε», «δεν διαβάζεις όπως διάβαζα εγώ», «θα μας ντροπιάσεις». Δεν το κάνουμε με κακή πρόθεση. Το κάνουμε από αγάπη που έχει πάρει τη μορφή φόβου. Όμως ένα παιδί δεν ξεχωρίζει εύκολα το άγχος μας από την αξιολόγησή του. Ακούει: «δεν είμαι αρκετός». Και όσο το ακούει, τόσο πιο δυνατά αρχίζει να το λέει στον εαυτό του μόνο, αργά τη νύχτα.
ΙΙ.Τι κουβαλάει ένα παιδί
Όσοι δουλεύουμε σε φροντιστήρια και σχολεία, βλέπουμε τα παιδιά πιο συχνά απ’ ό,τι τα βλέπουν οι ίδιοι οι γονείς τους. Βλέπουμε τα μαύρα μάτια, τα φαγωμένα νύχια, τη χαρά που στέρεψε από τον Φεβρουάριο. Το κορίτσι που λέει «καλά είμαι» με τον τόνο που σημαίνει «αν με ρωτήσεις άλλη μία φορά θα κλάψω».
Ψυχολόγοι όπως ο Παναγιώτης Κατσαρούπας επισημαίνουν ότι οι Πανελλαδικές δεν βιώνονται από τα παιδιά μόνο ως εξέταση — βιώνονται ως «μάχη για το μέλλον τους». Πάνω σε αυτό το ήδη βαρύ φορτίο, ένα παιδί δεκαεπτά ετών κουβαλάει και κάτι ακόμη: τη σιωπηλή αίσθηση ότι, αν αποτύχει, θα έχει προδώσει όλους τους ανθρώπους που το αγαπούν. Σε στιγμές, γίνεται αβάσταχτο. Όχι γιατί το παιδί είναι «αδύναμο». Επειδή είναι, απλά, δεκαεπτά.
ΙΙΙ.Σε εσένα που διαβάζεις και κουράστηκες
Στα παιδιά
Αν είσαι μαθητής ή μαθήτρια και διαβάζεις αυτές τις γραμμές νιώθοντας ότι δεν αντέχεις άλλο, σταμάτα για ένα λεπτό. Άσε κάτω το βιβλίο. Πάρε ανάσα.
- Ένας βαθμός δεν είναι μια ταυτότητα.
- Μια σχολή δεν είναι ένας άνθρωπος.
- Καμία επιστήμη, κανένας τίτλος δεν αξίζει όσο η ζωή σου.
- Δεν μπορείς να μας απογοητεύσεις με τίποτα άλλο εκτός από την απουσία σου.
Αν αυτή τη στιγμή νιώθεις ότι δεν αντέχεις, πάρε τηλέφωνο τη γραμμή 1018. Δωρεάν, ανώνυμα, 24 ώρες. Δεν είσαι μόνος. Δεν είσαι μόνη.
Στους γονείς
Πριν ρωτήσετε «πώς πάει το διάβασμα;», ρωτήστε «πώς είσαι;». Και κρατήστε ένα δευτερόλεπτο σιωπή, για να καταλάβει ότι περιμένετε πραγματική απάντηση.
Πείτε τους, με τα δικά σας λόγια: «Δεν με νοιάζει σε ποια σχολή θα μπεις. Με νοιάζει εσύ. Σε κάθε ενδεχόμενο». Ακόμα κι αν σηκώσει τους ώμους και γκρινιάξει. Θα το ακούσει. Δεν το ξέρει, αλλά θα το θυμάται.
Και κάτι πιο δύσκολο: εξετάστε το δικό σας άγχος. Όταν στο σπίτι οι εξετάσεις γίνονται ζήτημα ζωής και θανάτου, το παιδί δεν χρειάζεται να ακούσει τίποτα — του φτάνει η δική σας ένταση στο τραπέζι.
Στους εκπαιδευτικούς
Υπενθύμιση, πιο πολύ στον εαυτό μου παρά σε εσάς: ο ρόλος μας είναι μεγαλύτερος από την ύλη. Η συζήτηση στο διάλειμμα με ένα παιδί που έχει σκυμμένο κεφάλι μετράει όσο και ό,τι θα γράψουμε στο διαγώνισμα του Απριλίου.
Μην αφήνουμε ποτέ ένα «δεν τα καταφέρνω» να περάσει χωρίς να σταματήσουμε. Δεν είμαστε ψυχολόγοι· κανείς δεν μας ζητάει να γίνουμε. Είμαστε όμως ενήλικες που τα παιδιά εμπιστεύονται. Αυτό είναι ευθύνη.
IV.Τι κάνουμε σήμερα
Δεν χρειάζονται μεγάλα. Χρειάζονται μικρά, εφικτά, σήμερα το βράδυ:
— Αν είσαι γονέας, μπες στο δωμάτιο του παιδιού σου και πες του, χωρίς πρόσχημα, ότι η αγάπη σου δεν εξαρτάται από κανέναν αριθμό. Πέντε λέξεις φτάνουν, αν είναι αληθινές.
— Αν είσαι φίλος ή φίλη ενός παιδιού που δείχνει αλλοιωμένο τον τελευταίο καιρό, ρώτησέ το ευθέως: «είσαι καλά;» — και επίμεινε αν σου πει «ναι» με τον τρόπο που σημαίνει «όχι».
Αν χρειάζεσαι να μιλήσεις
Δωρεάν. Ανώνυμα. Όλες οι γραμμές απαντούν.
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία — ΚΛΙΜΑΚΑ. 24 ώρες, κάθε μέρα.
Ευρωπαϊκή Γραμμή στήριξης παιδιών και εφήβων — «Το Χαμόγελο του Παιδιού».
Γραμμή SOS του «Μαζί για το Παιδί» — ψυχολογική στήριξη για γονείς και εφήβους.
V.Κάτι τελευταίο
Πριν λίγες ώρες, ένα κορίτσι έφυγε γιατί νόμιζε ότι θα μας απογοητεύσει. Δεν θα την επιστρέψουμε. Μπορούμε όμως να φροντίσουμε ώστε αυτή η φράση να μην ξαναγραφτεί από άλλο παιδί. Όχι αύριο, όχι την επόμενη Πανελλαδική περίοδο. Όχι ποτέ.
Θα τα καταφέρουμε, ίσως, αν από αύριο το πρωί ξαναμάθουμε στα παιδιά μας ότι η αξία τους δεν είναι ένας πίνακας με μόρια. Είναι το γεγονός ότι υπάρχουν.
Στα παιδιά μας: δεν μας απογοητεύετε. Δεν θα μπορούσατε ποτέ. Ζήστε. Όλα τα άλλα τα βρίσκουμε.
PaideiaNet · Με σεβασμό σε όλες τις οικογένειες που πενθούν σήμερα.
Γειά σας , είμαι ο
Related Posts
Αλλαγές στα Επιστημονικά Πεδία για τις Πανελλαδικές 2027: Νέα κατάταξη Σχολών και Τμημάτων
