Δημοσιεύτηκε στις 2 Νοεμβρίου 2026 ο ν. 5351/2026 (ΦΕΚ Α΄ 178/02.11.2026), ένας νόμος του Υπουργείου Υγείας με 94 άρθρα που, παρά τον τίτλο του, περιέχει τρεις ενότητες με άμεσο ενδιαφέρον για μαθητές, υποψηφίους και φοιτητές: τη σύσταση του Πανελλήνιου Συλλόγου Ψυχολόγων, τις ρυθμίσεις για την άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος και ένα κεφάλαιο διατάξεων του Υπουργείου Παιδείας για την αξιολόγηση και πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών των ΑΕΙ.

Ο νόμος υπογράφεται, μεταξύ άλλων, από την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και τον Υπουργό Υγείας. Η ισχύς του ξεκινά από τη δημοσίευσή του, με λίγες εξαιρέσεις που αναλύονται παρακάτω.

Μέρος Α΄: Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων (Πα.Συ.Ψυ.)

Με τα άρθρα 1 έως 32 συστήνεται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Πανελλήνιος Σύλλογος Ψυχολόγων» (συντομογραφία: Πα.Συ.Ψυ.), υπό την εποπτεία του Υπουργού Υγείας. Η αγγλική επωνυμία ορίζεται ως «Panhellenic Association of Psychologists» και έδρα του είναι ο Δήμος Αθηναίων. Ο Σύλλογος δεν χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό: διαθέτει δική του περιουσία και οικονομική, διοικητική και διαχειριστική αυτοτέλεια. Η χρήση της επωνυμίας από άλλο νομικό πρόσωπο απαγορεύεται.

Σκοπός του, σύμφωνα με το άρθρο 1, είναι η βελτίωση των όρων άσκησης και η ανάπτυξη του επαγγέλματος, η ενιαία θεσμική εκπροσώπηση του κλάδου, η κατοχύρωση των επαγγελματικών δικαιωμάτων και η διασφάλιση της ποιότητας των ψυχολογικών υπηρεσιών μέσω ενισχυμένου πλαισίου δεοντολογίας.

Τα επτά περιφερειακά τμήματα

Ο Σύλλογος συγκροτείται από την Κεντρική Διοίκηση στην Αθήνα και από επτά περιφερειακά τμήματα (άρθρο 12):

Ο νόμος προβλέπει ρητά ότι τα τμήματα αυτά μπορούν να ιδρύονται, να συγχωνεύονται ή να καταργούνται με υπουργική απόφαση, με κριτήρια τη γεωγραφική κατανομή και τον αριθμό των μελών. Μέχρι να συγκροτηθούν, τις αρμοδιότητές τους ασκεί το Κεντρικό Διοικητικό Συμβούλιο (άρθρο 31).

Ποιοι εγγράφονται — το κρίσιμο σημείο για τους υποψηφίους

Το άρθρο 6 ορίζει ότι ως τακτικά μέλη εγγράφονται οι κάτοχοι πτυχίου Ψυχολογίας που επιθυμούν να ασκήσουν το επάγγελμα και είναι:

• απόφοιτοι Τμημάτων Ψυχολογίας των ΑΕΙ της ημεδαπής, καθώς και των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (Ν.Π.Π.Ε.) που έχουν λάβει άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας κατά το άρθρο 139 του ν. 5094/2024·
• απόφοιτοι Τμημάτων Φιλοσοφίας – Παιδαγωγικής – Ψυχολογίας με ειδίκευση στην Ψυχολογία, εφόσον αποφοίτησαν έως την 31η.12.1993 και πληρούσαν έως την 20ή.10.1998 τις προϋποθέσεις του άρθρου 10 του ν. 991/1979·
• κάτοχοι πτυχίου ψυχολογίας πανεπιστημίου της αλλοδαπής υπό τις ίδιες χρονικές προϋποθέσεις·
• κάτοχοι απόφασης αναγνώρισης ισοτιμίας και αντιστοιχίας από ΔΟΑΤΑΠ, ΔΙΚΑΤΣΑ ή ΙΤΕ, ή ακαδημαϊκά ισοδύναμων τίτλων της αλλοδαπής κατά τον ν. 4957/2022·
• κάτοχοι απόφασης αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας κατά το π.δ. 38/2010 (Οδηγία 2005/36/ΕΚ).

Εγγραφή, εισφορές και ταυτότητα μέλους

Η αίτηση εγγραφής (άρθρο 8) υποβάλλεται έντυπα ή ηλεκτρονικά στο περιφερειακό τμήμα του τόπου άσκησης του επαγγέλματος, συνοδεύεται από δύο φωτογραφίες, αντίγραφο πτυχίου και, εφόσον υπάρχει ήδη, αντίγραφο της άδειας ή βεβαίωσης άσκησης επαγγέλματος. Τα ποσά που ορίζει ο νόμος:

Με την εγγραφή χορηγείται δελτίο ταυτότητας σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή, το οποίο μπορεί να αποθηκεύεται στο Gov.gr Wallet. Η ισχύς του ανανεώνεται κάθε χρόνο, μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου του επόμενου έτους, εφόσον υποβληθεί εμπρόθεσμα η ετήσια δήλωση και καταβληθεί η εισφορά. Η εκπρόθεσμη ή ανακριβής δήλωση συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα. Κατά της απόφασης που απορρίπτει αίτηση εγγραφής επιτρέπεται προσφυγή στο Διοικητικό Εφετείο της έδρας του Συλλόγου.

Η εγγραφή γίνεται προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος

Το άρθρο 11 τροποποιεί τον ν. 991/1979 και ορίζει ότι η άσκηση του επαγγέλματος του ψυχολόγου επιτρέπεται μόνο σε όσους κατέχουν δύο πράγματα: ειδική άδεια ή βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος και βεβαίωση εγγραφής στον Πα.Συ.Ψυ.

Επιπλέον, κατά το άρθρο 10, η αίτηση για άδεια ή βεβαίωση άσκησης επαγγέλματος προς τις Διευθύνσεις Δημόσιας Υγείας των Περιφερειακών Ενοτήτων θα συνοδεύεται πλέον και από βεβαίωση εγγραφής στον Σύλλογο. Κάθε ψυχολόγος υποχρεούται να αναρτά σε εμφανές σημείο του χώρου όπου δραστηριοποιείται την άδεια και τη βεβαίωση εγγραφής. Αν επιβληθεί πειθαρχική ποινή προσωρινής ή οριστικής διαγραφής, η άδεια αναστέλλεται ή ανακαλείται αντίστοιχα.

Τα επαγγελματικά δικαιώματα: προεδρικό διάταγμα εντός 24 μηνών

Το σημείο με τη μεγαλύτερη σημασία για το μέλλον του κλάδου βρίσκεται στο άρθρο 26, που προσθέτει άρθρο 7Α στον ν. 991/1979. Η διατύπωση είναι σαφής: τα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων συναρτώνται άμεσα με το περιεχόμενο και το γνωστικό αντικείμενο του προγράμματος σπουδών που έχουν ολοκληρώσει και θα καθοριστούν με προεδρικό διάταγμα.

Το διάταγμα εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Υγείας εντός είκοσι τεσσάρων (24) μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου, κατόπιν εισήγησης του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του Πα.Συ.Ψυ. και γνώμης του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας. Πρακτικά, δηλαδή, μέσα στη διετία 2026–2028 θα υπάρξει για πρώτη φορά κείμενο που θα περιγράφει αναλυτικά τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει ο ψυχολόγος — και η σύνδεσή του με το πρόγραμμα σπουδών σημαίνει ότι η επιλογή τμήματος και κατεύθυνσης αποκτά επιπλέον βαρύτητα.

Ο νόμος προβλέπει επίσης νέο Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας Ψυχολόγων, ο οποίος θα καλύπτει και ζητήματα επαγγελματικής προβολής και χρήσης μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Μέχρι την έκδοσή του παραμένει σε ισχύ ο Κώδικας Δεοντολογίας Ψυχολόγων του 2019 (Β΄ 2344).

Μέρος Β΄: Δύο εθνικά παρατηρητήρια

Με τα άρθρα 33 έως 40 συστήνονται το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχοθεραπείας και Συμβουλευτικής Ψυχικής Υγείας και το Εθνικό Παρατηρητήριο Ψυχιατροδικαστικής. Πρόκειται για δομές καταγραφής και παρακολούθησης του πεδίου, με ενδιαφέρον για όποιον σκέφτεται μεταπτυχιακή εξειδίκευση στην ψυχοθεραπεία ή στη δικαστική ψυχολογία και ψυχιατρική.

Μέρος Γ΄: Άσκηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος

Τα άρθρα 41 έως 47 αφορούν άμεσα τα Τμήματα Νοσηλευτικής και τους αποφοίτους τους.

Αυστηρότερες ποινές για την αντιποίηση

Το άρθρο 43 αντικαθιστά την παρ. 2 του άρθρου 31 του ν. 3252/2004 και διακρίνει δύο περιπτώσεις:

Η επανειλημμένη τέλεση του πρώτου αδικήματος συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Η Ένωση Νοσηλευτών – Νοσηλευτριών Ελλάδος αποκτά δικαίωμα να δηλώνει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας στις σχετικές ποινικές δίκες, ενώ καταγγελία για αντιποίηση μπορεί να υποβάλει οποιοσδήποτε ιδιώτης στα Περιφερειακά Συμβούλια ή στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης.

Ο κλινικός εκπαιδευτής — θεσμός που αγγίζει τον φοιτητή

Το άρθρο 44 αντικαθιστά το άρθρο 84 του ν. 5041/2023. Σε νοσοκομεία του ΕΣΥ, σε δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας και ψυχικής υγείας, στα στρατιωτικά νοσοκομεία, στο Ν.Ι.Μ.Τ.Σ. και στα πανεπιστημιακά νοσοκομεία μπορεί να ορίζεται, με διετή θητεία, κλινικός εκπαιδευτής. Το έργο του απευθύνεται, μεταξύ άλλων, στους φοιτητές νοσηλευτικής των οικείων Τμημάτων, στους δόκιμους και νεοδιοριζόμενους υπαλλήλους, στους ειδικευόμενους και εξειδικευόμενους νοσηλευτές και σε νοσηλευτές που αναλαμβάνουν νέα καθήκοντα.

Ο κλινικός εκπαιδευτής είναι υπάλληλος κλάδου ΠΕ ή ΤΕ Νοσηλευτικής, ή αξιωματικός υγειονομικού νοσηλευτικής απόφοιτος της Σχολής Αξιωματικών Νοσηλευτικής, και πρέπει να διαθέτει συναφή μεταπτυχιακό τίτλο ετήσιας τουλάχιστον διάρκειας, ή διδακτορικό, ή τίτλο νοσηλευτικής ειδικότητας ή εξειδίκευσης, καθώς και πιστοποίηση μετά από πρόγραμμα εκπαίδευσης. Σκοπός του θεσμού είναι η εξοικείωση των εκπαιδευομένων με το εργασιακό νοσηλευτικό περιβάλλον, η απόκτηση κλινικών δεξιοτήτων και η ενίσχυση της επαγγελματικής τους επάρκειας.

Εφημερεύων νοσηλευτής και νέες ειδικότητες ΕΣΥ

Το άρθρο 45 προσθέτει τον θεσμό του εφημερεύοντος νοσηλευτή, υπεύθυνου για την ομαλή λειτουργία της Νοσηλευτικής Υπηρεσίας στις απογευματινές και νυχτερινές βάρδιες, στα Σαββατοκύριακα και στις αργίες. Το άρθρο 46 προσθέτει στο προσοντολόγιο τις νέες ειδικότητες ΠΕ Νοσηλευτικής Ε.Σ.Υ., ΤΕ Νοσηλευτικής Ε.Σ.Υ. και ΔΕ Βοηθών Νοσηλευτών Ε.Σ.Υ., με αντιστοίχιση των υφιστάμενων οργανικών και προσωποπαγών θέσεων. Για τον διορισμό ή την πρόσληψη στις νέες ειδικότητες εφαρμόζονται τα τυπικά προσόντα των αντίστοιχων ομώνυμων κλάδων.

Διατάξεις για τα επαγγέλματα υγείας πλην ιατρών

Το άρθρο 56 διευρύνει την εξουσιοδότηση του Υπουργού Υγείας ώστε να χορηγείται ή να ανακαλείται η έγκριση προγραμμάτων εκπαίδευσης σε νοσηλευτικά ιδρύματα και σε κρατικά αναγνωρισμένους φορείς, δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, για την πλήρη ή μερική απόκτηση ειδικοτήτων και μετεκπαιδεύσεων επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας πλην ιατρών. Η διάταξη ονομάζει ρητά ψυχολόγους, φυσικοθεραπευτές, εργοθεραπευτές και κοινωνικούς λειτουργούς — τέσσερις κατευθύνσεις με μεγάλη ζήτηση στο μηχανογραφικό.

Το άρθρο 58 αφορά τους φοιτητές Ιατρικής που κοιτάζουν μπροστά: οι ιατροί μπορούν να συμμετέχουν στις εξετάσεις για την απόκτηση τίτλου ειδικότητας χωρίς να έχουν προηγουμένως εκπληρώσει την υποχρέωση υπηρεσίας υπαίθρου, με τον τίτλο να απονέμεται μετά την εκπλήρωσή της ή μετά δωδεκάμηνη υπηρεσία σε νοσοκομείο, δομή πρωτοβάθμιας φροντίδας ή — νέα προσθήκη — Μονάδα Ψυχικής Υγείας.

Κεφάλαιο Η΄: Οι διατάξεις του Υπουργείου Παιδείας για την ΕΘ.Α.Α.Ε.

Τα άρθρα 88 έως 92 τροποποιούν τον ν. 4653/2020 και αναμορφώνουν τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται και πιστοποιούνται τα προγράμματα σπουδών των ελληνικών ΑΕΙ. Είναι το λιγότερο προβεβλημένο, αλλά ίσως το πιο ουσιαστικό για την ποιότητα των σπουδών, κομμάτι του νόμου.

Νέο Μητρώο Εξωτερικών Αξιολογητών με τρία ειδικά μητρώα

Το άρθρο 89 αντικαθιστά πλήρως το άρθρο 13 του ν. 4653/2020. Στην ΕΘ.Α.Α.Ε. τηρείται πλέον ενιαίο Μητρώο Εξωτερικών Αξιολογητών που αποτελείται από τρία ειδικά μητρώα:

Δεν μπορούν να εγγραφούν στο Μητρώο μέλη του Ανώτατου Συμβουλίου και του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της ΕΘ.Α.Α.Ε., ούτε το ειδικό επιστημονικό προσωπικό της Αρχής.

Η σύνθεση των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης

Η Επιτροπή Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (Ε.Ε.Α.Π.) αποτελείται κατά κανόνα από πέντε μέλη: τέσσερις ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες και έναν φοιτητή. Αν το πρόγραμμα πρώτου κύκλου οδηγεί σε νομοθετικώς ρυθμιζόμενο επάγγελμα, συμμετέχει και ένας επαγγελματίας του πεδίου, με αντίστοιχη μείωση των εμπειρογνωμόνων κατά ένα. Για θεματικές αξιολογήσεις, αξιολογήσεις Κ.Ε.ΔΙ.ΒΙ.Μ., προγραμμάτων διά βίου μάθησης, εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και άλλων δομών, η επιτροπή είναι τριμελής (δύο εμπειρογνώμονες και ένας φοιτητής).

• Οι εμπειρογνώμονες πρέπει να είναι ίδιου ή συναφούς επιστημονικού πεδίου με το πρόγραμμα που πιστοποιείται· το ίδιο ισχύει και για τον φοιτητή.
• Τα μέλη δεν επιτρέπεται να έχουν οποιαδήποτε εκπαιδευτική, ερευνητική ή υπηρεσιακή σχέση με το ΑΕΙ που αξιολογείται, ούτε να είχαν τέτοια σχέση κατά την τελευταία πενταετία.
• Αν μέλος είναι αλλοδαπός ή το πρόγραμμα ξενόγλωσσο, η διαδικασία και η έκθεση γίνονται αποκλειστικά στα αγγλικά· αλλιώς στα ελληνικά και στα αγγλικά.
• Τα μέλη ασκούν τα καθήκοντά τους με λειτουργική ανεξαρτησία και ευθύνονται μόνο για δόλο ή βαριά αμέλεια.
• Οι αποφάσεις συγκρότησης των Ε.Ε.Α.Π. αναρτώνται στη «ΔΙΑΥΓΕΙΑ».

Το άρθρο 88 διατηρεί και αποσαφηνίζει την υποχρέωση του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης να πιστοποιεί το αργότερο κάθε πέντε έτη την ποιότητα των εσωτερικών συστημάτων διασφάλισης ποιότητας των ΑΕΙ και των προγραμμάτων σπουδών των τριών κύκλων, καθώς και των προγραμμάτων διά βίου μάθησης, εξ αποστάσεως εκπαίδευσης και συνεργασίας με ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής. Τα νέα προγράμματα σπουδών πιστοποιούνται πριν την έναρξη λειτουργίας τους.

Το άρθρο 90 προσθέτει άρθρο 13Α στον ν. 4653/2020 και προβλέπει τρία κανονιστικά κείμενα: Κανονισμό Διαχείρισης Μητρώου, Οδηγό Πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών και εσωτερικών συστημάτων διασφάλισης ποιότητας, εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης, και Κώδικα Δεοντολογίας για τα μέλη των συμβουλίων, το προσωπικό και τις επιτροπές της Αρχής.

Κατά το άρθρο 92, όσοι είναι σήμερα μέλη Ε.Ε.Α.Π. και διαθέτουν τα προσόντα εγγράφονται στα νέα ειδικά μητρώα χωρίς πρόσθετα δικαιολογητικά, με υπεύθυνη δήλωση αποδοχής του Κανονισμού. Τα εγγεγραμμένα μέλη των παλαιών μητρώων μπορούν να ζητήσουν εγγραφή εντός ενός έτους από την έκδοση του Κανονισμού. Διαδικασίες πιστοποίησης που έχουν ήδη ξεκινήσει συνεχίζονται με τις υφιστάμενες επιτροπές και τα στάδια που έχουν διεξαχθεί διατηρούν το κύρος τους.

Χρονοδιάγραμμα: τι ισχύει και πότε

• 2 Νοεμβρίου 2026 Δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ Α΄ 178. Η ισχύς αρχίζει από τη δημοσίευση, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά στις επιμέρους διατάξεις.
• Άμεσα Σύσταση του Πα.Συ.Ψυ. και των δύο Παρατηρητηρίων· νέες ποινές για την αντιποίηση του νοσηλευτικού επαγγέλματος· θεσμός κλινικού εκπαιδευτή και εφημερεύοντος νοσηλευτή· νέο πλαίσιο μητρώων και Ε.Ε.Α.Π. στην ΕΘ.Α.Α.Ε.
• 1 Μαΐου 2027 Αρχίζει η ισχύς της παρ. 1 του άρθρου 10: η αίτηση για άδεια ή βεβαίωση άσκησης του επαγγέλματος του ψυχολόγου θα συνοδεύεται από βεβαίωση εγγραφής στον Πα.Συ.Ψυ.
• Έως τον Νοέμβριο 2028 Προθεσμία 24 μηνών για την έκδοση του προεδρικού διατάγματος που θα καθορίσει τα επαγγελματικά δικαιώματα των ψυχολόγων, με βάση το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών.

Τι κρατάμε

Ο ν. 5351/2026 δεν είναι εκπαιδευτικός νόμος, αλλά αφήνει αποτύπωμα σε τρία σημεία που μετρούν για κάθε υποψήφιο. Πρώτον, η Ψυχολογία αποκτά επαγγελματικό φορέα και, μέσα στη διετία, γραπτά επαγγελματικά δικαιώματα συνδεδεμένα με το πρόγραμμα σπουδών — επομένως η επιλογή του τμήματος, η κατεύθυνση και το περιεχόμενο των μαθημάτων αποκτούν μεγαλύτερη σημασία από ποτέ. Δεύτερον, η Νοσηλευτική θωρακίζεται απέναντι στην αντιποίηση και κερδίζει δύο οργανωτικούς θεσμούς που βελτιώνουν την κλινική εκπαίδευση. Τρίτον, η πιστοποίηση των σπουδών ανανεώνεται με πιο καθαρές διαδικασίες και, κυρίως, με θεσμική παρουσία φοιτητών και επαγγελματιών στις επιτροπές αξιολόγησης.

Για όποιον συμπληρώνει μηχανογραφικό το 2027, το πρακτικό συμπέρασμα είναι ένα: ένα πτυχίο δεν αξίζει μόνο όσο η βάση εισαγωγής του. Αξίζει και όσο το επαγγελματικό πλαίσιο που το συνοδεύει — και αυτό το πλαίσιο, για την Ψυχολογία και τη Νοσηλευτική, μόλις άλλαξε.

Συχνές ερωτήσεις